Genootschap

Geschiedenis

Geschiedenis
Het Genootschap is in 1913 opgericht onder de naam "Vereeniging voor Geschiedenis der Genees-, Natuur-, en Wiskunde". Het ledental bedroeg op dat moment 240. De doelstelling was de kennis van de geschiedenis van deze disciplines te bevorderen. In 1928 werd de vereniging omgezet in een Genootschap. Tien jaar later werd ook de geschiedenis van de techniek bij het werkterrein van het Genootschap betrokken wat aanleiding was voor een nieuwe naam: Genootschap voor de Geschiedenis der Geneeskunde, Wiskunde, Natuurwetenschappen en Techniek.
675_loevestein_bijeenkomst

In 1957 zag het eerste nummer van het Gewina-tijdschrift het licht, toen nog in de vorm van een gestencild mededelingenblad dat de leden twee maal per jaar op de hoogte stelde van de inhoud van lezingen en van besluiten. In 1978 kreeg het mededelingenblad de vorm van een kwartaal-tijdschrift met wetenschappelijke artikelen. De ontoegankelijke titel "TGGNWT: Tijdschrift voor de Geschiedenis der Geneeskunde, Natuurwetenschappen, Wiskunde en Techniek" is in 1992 omgezet in de naam "Gewina".

In 2007 besloten het Nederlandse Gewina, het Belgische Zuid-Gewina, de Nederlandse Werkgroep Universiteitsgeschiedenis en het Belgische Studium Generale samen te gaan. Daartoe zijn per 1 januari 2008 de naam en de doelstelling van Gewina gewijzigd; ook het tijdschrift kreeg een nieuwe naam. De uitgave van het Belgische wetenschapshistorische tijdschrift Scientiarum Historia en van de Nieuwsbrief Universiteitsgeschiedenis/Lettre d’Information sur l’Histoire des Universités is gestaakt. Mededelingen en bibliografieën zullen voortaan op de website van Gewina geplaatst worden. Klik hier voor de vorige jaargangen van de Nieuwsbrief in digitale vorm.

Over 'ZuidGewina'

Korte historiek van het Zuidnederlandse Genootschap der geneeskunde, wiskunde en natuurwetenschappen (Zuid Gewina), 1960-2007


Op 26 december 1960 werd op initiatief van prof.dr.P. Van Oye samen met L.Elaut, Fr.Evens, A. Evrard, J. B. Gillis, A. Louis en L.Vandewiele Zuid Gewina opgericht. Op dezelfde bijeenkomst werd een ontwerp van reglement opgesteld. Een rondschrijven leverde nog 27 geïnteresseerden op, zodat de in totaal 33 leden de Stichtende leden werden genoemd .


Op 4 maart 1961 werd de eerste Algemene Vergadering gehouden in het Paleis der Academiën te Brussel. Tijdens deze bijeenkomst werd het reglement besproken en goedgekeurd. Het bestuur bestond uit als voorzitter prof.dr.P.Van Oye en de secretaris penningmeester werd dr.apr.L.Vandewiele. Het eerste voorzittersmandaat werd uitgeoefend van 1961-1969. De volgende voorzitters waren achtereenvolgens: prof.dr. L.Elaut (1969-1978), dr.P.Boeynaems (1978- 1988), prof.dr .P.Bockstaele (1988-1992), prof.dr.R.Sieben-Jansen (1992-1996), prof. dr. D.Callebaut (1996-2000), prof.dr. E.Van Schoonenberghe (2000-2003) en prof.dr. H. Deelstra (2003-2007). De functie van secretaris penningmeester was in handen van dr.apr.L. .Vandewiele van 1960 tot 1984, de volgende secretarissen penningmeester waren dr.Chr. De Backer (1984-1987), prof.dr.G.Van Paemel (1987-1993), prof.dr.D.Callebaut (1993-1996), dr.J.Staes (1996- 2000) en dr. P.Joos (2000-2007).


Zuid-Gewina organiseerde twee bijeenkomsten per jaar: een voorjaarsbijeenkomst en een najaarsbijeenkomst. Daarnaast organiseerde ze samen met Noord Gewina sinds 1964 de Beneluxcongressen gestart in 1954 te Haarlem en vervolgens te Brussel (1957), Luxemburg (1960), Leuven (1964), Maastricht (1967), Luxemburg (1970), Gent (1973), Bergen op Zoom (1977), Antwerpen (1985), Middelburg (1986), Brugge (1989), Dordrecht (1992), Echternach (1995) en het 14e congres te Mechelen (1998). 

Uit de geschiedenis van het genootschap

Uit de geschiedenis van het genootschap

Vergaderingen van het genootschap vonden dikwijls in Gorinchem plaats, vooral vanwege de goede relatie van het bestuurslid Martin van Andel met de Gorinchemse burgemeester Louis Jules "Rolly" Ridder van Rappard (1906-1994).

Doelstelling

Het Genootschap stelt zich ten doel het bevorderen van de  kennis der wetenschaps- en universiteitsgeschiedenis in de ruimste zin, alsmede het bevorderen van de rol van die geschiedenis in het maatschappelijke debat over de plaats van wetenschap en techniek in onze samenleving. Het Genootschap tracht deze doelstellingen te realiseren door het uitgeven van een tijdschrift en door het organiseren van vergaderingen, workshops en andere activiteiten.

Bijeenkomsten

  • Bijeenkomsten 2002
  • Bijeenkomsten 2003
  • Bijeenkomsten 2004
  • Bijeenkomsten 2005
  • Bijeenkomsten 2006

Publicaties

  • D. Burger, Overzicht over de eerste 25 jaren (1913-1938) van de Vereeniging voor Geschiedenis der Genees-, Natuur- en Wiskunde, gevestigd te Leiden. Amsterdam: 1938.
  • D. Burger, Gedenkboekje bij het 35-jarig bestaan van het Genootschap voor Geschiedenis der Geneeskunde, Wiskunde en Natuurwetenschappen, gevestigd te Leiden. Amsterdam: 1948.
  • B.P.M. Schulte (red.), Vijftig jaren beoefening van de geschiedenis der geneeskunde, wiskunde en natuurwetenschappen in Nederland, 1913-1963. z.p.: 1963.
  • Lodewijk C. Palm, Gids voor de Wetenschapsgeschiedenis. Gewina: 1997
  • Het tijdschrift Studium (2008-)
  • Het tijdschrift Gewina (1978-2007)
  • Het tijdschrift Tractrix (1989-1993)

Commissies en speciale projecten

Gewina kent een aantal speciale projecten die zijn bedoeld om een specifiek thema op het terrein van de geschiedenis van de geneeskunde, wetenschappen en techniek gedurende een beperkte tijd aan een nader onderzoek te onderwerpen. De thema's kunnen betrekking hebben op een historiografisch onderwerp en op onderwerpen die van belang zijn voor de beleidsontwikkeling van het Genootschap. Speciale projecten staan onder leiding van één of meerdere bestuursleden. Op dit moment kent Gewina twee speciale projecten :
 
  • Gewina en het voortgezet onderwijs
    Het bestuur heeft een werkgroep ingesteld teneinde de kennis binnen het genootschap toegankelijk te maken voor docenten en leerlingen uit het voortgezet onderwijs. Naast activiteiten binnenshuis, zoals het aanleggen van een overzicht historische literatuur, is de commissie vooral geïnteresseerd in de vraag vanuit het onderwijs zelf. Docenten in de exacte vakken, techniek en vooral ANW met vragen op wetenschapshistorisch terrein worden uitgenodigd contact op te nemen. Te denken valt aan bruikbare onderwerpen voor lessen, literatuur om historische thema's uit te werken, enzovoort. 
    Voor informatie kunt u zich wenden tot dr.ir. F.J. Dijksterhuis

  • Landelijke Werkgroep Wetenschapsgeschiedenis
    De Landelijke Werkgroep Wetenschapsgeschiedenis is opgericht in januari 2004. Doel is om alle Nederlandse wetenschapshistorici te verenigen in een samenwerkingsverband met een gezamenlijk onderzoeksprogramma. Na een inventarisatie van de ideeën voor zo’n gezamenlijk programma is besloten als thema te kiezen:
    "The Low Countries as a historical laboratory, a research programme on the circulation of scientific knowledge and practice, 1600-2000" 
    Een definitieve versie van het onderzoeksprogramma is geformuleerd op basis van de resultaten van een workshop die op 27 en 28 mei 2005 in Woudschoten is gehouden. 

Bestuur van het genootschap

Voorzitter: prof.dr. Bert Theunissen (Universiteit Utrecht)
Vice-voorzitter: prof.dr. Leen Dorsman (Universiteit Utrecht)
Secretaris: drs. Lodewijk Palm (Universiteit Utrecht / Huygens Instituut, KNAW, Den Haag)
Penningmeester: dr. Kees de Pater (Universiteit Utrecht)
prof.dr. Jan Roegiers (Universiteit Leuven)
prof.dr. Frank Huisman (Universiteit Utrecht / Universiteit Maastricht) 
dr. Brigitte Van Tiggelen (Universiteit Leuven)
drs. Anuschka De Coster (Universiteit Gent)

Contactadres Secretariaat:
Gewina t.a.v. drs. L.C. Palm 
Instituut voor Geschiedenis en Grondslagen van de Natuurwetenschappen 
Postbus 80 010 
3508 TA Utrecht 
Tel: 030 - 253 8283 
Fax: 030 - 253 6313 

Woudschoten-conferenties

© Gewina 2008. Website gemaakt in samenwerking met het Huygens Instituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen