Geschiedenis van het genootschap

Het Genootschap Gewina, Belgisch-Nederlands Genootschap voor Wetenschaps- en Universiteitsgeschiedenis (Société Belgo-Néerlandaise pour l’Histoire des Sciences et des Universités) is in 2008 voortgekomen uit de volgende verenigingen:

  1. Het genootschap voor de geschiedenis van de geneeskunde, wiskunde, natuurwetenschappen en techniek (Gewina)
  2. Het Zuid-Nederlandse genootschap Zuid-Gewina
  3. De Nederlandse werkgroep universiteitsgeschiedenis en het Belgische Studium Generale

Als gevolg van deze fusie zijn ook de tijdschriften die deze verenigingen uitgaven opgeheven en gefuseerd tot het Nederlands-Belgische kwartaaltijdschrift Studium. Tijdschrift Voor Wetenschaps- en Universiteitsgeschiedenis / Revue De L’histoire Des Sciences Et Des Universités. Mededelingen en bibliografieën die vroeger in een van de tijdschriften werden geplaatst, zullen voortaan op de website van Gewina worden bekend gemaakt.


Voorgeschiedenis

Het genootschap Gewina (1913-2007)

Leden van het Genootschap voor Teylers Museum, 1947.

Leden van het Genootschap voor Teylers Museum, 1947.

Het genootschap Gewina is in 1913 opgericht onder de naam “Vereeniging voor Geschiedenis der Genees-, Natuur-, en Wiskunde”. Het ledental bedroeg op dat moment 240. De doelstelling was de kennis van de geschiedenis van deze disciplines te bevorderen. In 1928 werd de vereniging omgezet in een Genootschap. Tien jaar later werd ook de geschiedenis van de techniek bij het werkterrein van het Genootschap betrokken wat aanleiding was voor een nieuwe naam: Genootschap voor de Geschiedenis der Geneeskunde, Wiskunde, Natuurwetenschappen en Techniek.

In 1957 zag het eerste Gewina-tijdschrift het licht, toen nog in de vorm van een gestencild mededelingenblad, dat de leden twee maal per jaar op de hoogte stelde van de inhoud van lezingen en van besluiten. In 1978 kreeg het mededelingenblad de vorm van een kwartaal-tijdschrift met wetenschappelijke artikelen. De ontoegankelijke titel TGGNWT: Tijdschrift voor de Geschiedenis der Geneeskunde, Natuurwetenschappen, Wiskunde en Techniek is in 1992 omgezet in de naam Gewina.

In 2007 besloten het Nederlandse Gewina, het Belgische Zuid-Gewina, de Nederlandse Werkgroep Universiteitsgeschiedenis en het Belgische Studium Generale samen te gaan. Daartoe zijn per 1 januari 2008 de naam en de doelstelling van Gewina gewijzigd; ook het tijdschrift kreeg een nieuwe naam. De uitgave van het Belgische wetenschapshistorische tijdschrift Scientiarum Historia en van de Nieuwsbrief Universiteitsgeschiedenis/Lettre d’Information sur l’Histoire des Universités is gestaakt.


Het Zuid-Nederlandse Genootschap ‘ZuidGewina’ (1960-2007)

Op 26 december 1960 werd op initiatief van prof.dr.P. Van Oye samen met L. Elaut, Fr. Evens, A. Evrard, J. B. Gillis, A. Louis en L. Vandewiele het Zuid-Nederlandse Genootschap der geneeskunde, wiskunde en natuurwetenschappen (Zuid Gewina) opgericht. Op dezelfde bijeenkomst werd een ontwerp van reglement opgesteld. Een rondschrijven leverde nog 27 geïnteresseerden op, zodat de in totaal 33 leden de Stichtende leden werden genoemd .

Op 4 maart 1961 werd de eerste Algemene Vergadering gehouden in het Paleis der Academiën te Brussel. Tijdens deze bijeenkomst werd het reglement besproken en goedgekeurd. Het bestuur bestond uit als voorzitter prof.dr.P.Van Oye en de secretaris penningmeester werd dr.apr.L.Vandewiele. Het eerste voorzittersmandaat werd uitgeoefend van 1961-1969. De volgende voorzitters waren achtereenvolgens: prof.dr. L.Elaut (1969-1978), dr.P.Boeynaems (1978- 1988), prof.dr .P.Bockstaele (1988-1992), prof.dr.R.Sieben-Jansen (1992-1996), prof. dr. D.Callebaut (1996-2000), prof.dr. E.Van Schoonenberghe (2000-2003) en prof.dr. H. Deelstra (2003-2007). De functie van secretaris penningmeester was in handen van dr.apr.L. .Vandewiele van 1960 tot 1984, de volgende secretarissen penningmeester waren dr.Chr. De Backer (1984-1987), prof.dr.G.Van Paemel (1987-1993), prof.dr.D.Callebaut (1993-1996), dr.J.Staes (1996- 2000) en dr. P.Joos (2000-2007).

Zuid-Gewina organiseerde twee bijeenkomsten per jaar: een voorjaarsbijeenkomst en een najaarsbijeenkomst. Daarnaast organiseerde ze samen met Noord Gewina sinds 1964 de Beneluxcongressen gestart in 1954 te Haarlem en vervolgens te Brussel (1957), Luxemburg (1960), Leuven (1964), Maastricht (1967), Luxemburg (1970), Gent (1973), Bergen op Zoom (1977), Antwerpen (1985), Middelburg (1986), Brugge (1989), Dordrecht (1992), Echternach (1995) en het 14e congres te Mechelen (1998).

Als uitgave verzorgde Zuid-Gewina in twee fasen (1959-1971, resp. 1990-2006) het tijdschrift Scientiarum Historia.


De Nederlandse Werkgroep Universiteitsgeschiedenis en het Belgische Studium Generale (1995-2007)
Studium Generale was een interdisciplinair trefpunt voor Belgische onderzoekers op het gebied van de universiteitsgeschiedenis. Het wilde voor die onderzoekers als interuniversitair doorgeefluik fungeren voor informatie vanuit de internationale gemeenschap van onderzoekers en de Internationale Commissie voor Universiteitsgeschiedenis, en omgekeerd.

De vereniging werkte actief samen met haar Nederlandse evenknie, de ‘Werkgroep Universiteitsgeschiedenis’. Samen verzorgden ze de uitgave van de Nieuwsbrief Universiteitsgeschiedenis. Lettre d’information sur l’histoire des universités, die twee keer per jaar verscheen.

De functies van die Nieuwsbrief zijn gedeeltelijk overgenomen door het nieuwe tijdschrift Studium en waar het de bibliografie betreft door deze website.

Studium Generale is in 1995 voortgekomen uit de De Belgische Contactgroep Universiteitsgeschiedenis/Groupe de contact histoire des universités, die in 1995 zijn laatste vergadering hield. Reden voor de opheffing was het stopzetten van de (bescheiden) subsidie vanwege het Nationaal Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (NFWO). Om toch enige continuiteit te waarborgen is tijdens de laatste vergadering van de Contactgroep een nieuwe (feitelijke) vereniging gesticht, met de naam Studium generale. Deze vereniging is in 2007 opgegaan in het nieuwe Gewina.

 

Comments are closed.