Op aandringen van de Neurenbergse uitgever werd aan de eerste druk van Copernicus’ De revolutionibus (1543) een voorwoord toegevoegd waardoor het leek alsof Copernicus zijn heliocentrische theorie louter als een hypothese voorstelde. De meeste zestiende-eeuwse geleerden lazen Copernicus’ boek dan ook alsof daarin een interessant idee, een rekenmethode, en niet de realiteit werd voorgesteld. Pas vanaf 1600 kwam de discussie over het heliocentrische stelsel daadwerkelijk op gang.

Dit voorbeeld toont dat de rol van de drukker-uitgever soms groter was dan velen zich realiseerden. De publicatie van een belangrijk wetenschappelijke boek fungeert vaak als mijlpaal in de wetenschapsgeschiedenis. Boeken echter zijn niet alleen kennisdragers maar ook materiële objecten. Zij zijn geen transparante objecten waardoor de ideeën en intenties van de auteur helder te zien zijn. Vroegmoderne geleerden waren sterk afhankelijk van boekdrukkers en uitgevers voor de uitgave, vormgeving en verspreiding van hun kennis. Maar bepaalden deze “gatekeepers of knowledge” daarbij mede de receptie van de daarin vastgelegde kennis? Hoe kunnen wetenschapshistorici vroegmoderne wetenschappelijke publicaties ‘lezen’ om de ideeën en intenties van de geleerde auteur te onderscheiden van die van de drukker en de uitgever? En wat is het nut daarvan?

In deze zesde bijeenkomst van de Werkgroep Materiële Cultuur van Wetenschap gaan wetenschapshistorici in gesprek met boekhistorici. De plaats van samenkomst is de enige vroegmoderne Nederlandse geleerdenbibliotheek die nog als zodanig te bezichtigen is: de Bibliotheca Thysiana in Leiden. Het aantal plaatsen is beperkt. Meldt u nu aan: Materielecultuurvanwetenschap@gmail.com

Programma

• 13.00-13.20   
  Welkom & introductie door Esther van Gelder en Annemieke Verboon (UL / Werkgroep Materiële Cultuur van Wetenschap)
• 13.20-14.20   
  Introductie op de Bibliotheca Thysiana door Paul Hoftijzer (Hoogleraar Boekwetenschap UL / Curator Bibliotheca Thysiana)
• 14.20-15.05   
  Djoeke van Netten (RUG):
  Publish or perish? - geen boek zonder drukker
• 15.05-15.30       
  Koffiepauze
• 15.30-16.15   
  Sylvia van Zanen (UL):
  “Heeft Plantijn zijn verstand verloren?!”; de relatie tussen Carolus Clusius (1526-1609) en zijn uitgevers
• 16.15-16.50       
  Plenaire discussie onder leiding van Paul Hoftijzer
• 16.50               
  Afsluiting en borrel

Organisatie: Esther van Gelder en Annemieke Verboon (UL, Werkgroep MCW) i.s.m. Djoeke van Netten (RUG).

Grotere kaart weergeven