Nieuws / agenda

Oproep tot het indienen van voorstellen

Symposium 'Studenten en de Nederlandse samenleving sedert 1876'

30 november 2007

Studenten gedragen zich nu eenmaal studentikoos, wat ongeveer wil zeggen dat zij laat naar bed gaan en laat opstaan, veel drinken, zich min of meer opzettelijk aanstootgevend en arrogant gedragen en een heel eigen humor hebben. Zo is het beeld dat in brede kring bestaat van het verschijnsel "student". Dat was vroeger niet anders. De geneeskundestudent Frederik van Eeden, die later bekend zou worden als schrijver, psychiater en wereldverbeteraar, voelde zich daarom in 1882 bij door studenten georganiseerde spelletjes voor Amsterdamse volksjongens geroepen te verklaren dat studenten niet alleen maar leeglopers en pretmakers waren.

Van Eeden en anderen na hem hebben niet kunnen verhinderen dat aan studenten een reputatie van onmaatschappelijkheid kleeft. Dat is nooit helemaal zonder grond geweest. Aan de studie schenen zij minder belang te hechten dan aan het studentenleven en aan bijbaantjes. Voor maatschappelijke vraagstukken en problemen hadden velen al helemaal geen oog. Zorgeloosheid werd zelfs bewust gekoesterd en tot doel verheven. Studenten dienden daarom onafhankelijk te blijven en zich niet te vroeg in het politieke debat te mengen. Daarvoor was het na afloop van de studie nog vroeg genoeg. Die zelfverzekerdheid en zorgeloosheid waren ook wel begrijpelijk, want lange tijd was het perspectief van studenten schitterend. De Balinese vorstenzoon Madé Djelantik riep dan ook tijdens de ontgroening in het Amsterdamsch Studenten Corps in 1938 de hoon en spot van zijn medestudenten over zich af, toen hij verklaarde dat 'ik dien' zijn devies was. Een student, en zeker een corpslid, behoorde immers leiding te geven.

Het beeld en het zelfbeeld van studenten kwamen zo wel heel dicht bij elkaar. Maar kloppen zij ook? Wordt niet al te gemakkelijk afgegaan op de meest afwijkende en dus opvallende kenmerken van het studentenbestaan? Kunnen studenten inderdaad zo weinig interesse opbrengen voor de wereld om hen heen? Missen zij elke bevlogenheid? Is hun rol in de stad beperkt tot die van werknemer of consument in de horeca? Zijn de toekomstverwachtingen van de huidige student wel dezelfde als die van studenten van een eeuw geleden?

Het symposium is bedoeld om vragen als deze verder uit te diepen en te concretiseren. Er is ruimte voor verschillende aspecten van zowel politieke, religieuze als maatschappelijke participatie van studenten. Om met dat laatste te beginnen: wat wilden studenten met hun wetenschapswinkels en rechtswinkels en wat was de betekenis ervan? Of om op het eerste in te gaan: het beeld van de langharige en bebaarde 'kritiese' studenten uit de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw staat menigeen nog voor de geest, maar de plotselinge populariteit onder studenten van het socialisme in de jaren negentig van de negentiende en de jaren twintig van de twintigste eeuw is veel minder bekend, evenals die van de dietsche beweging tijdens en na de Eerste Wereldoorlog. Hoe zijn de golven van dergelijk idealisme te verklaren? Veranderde in de loop der jaren het zelfbeeld van de student? Veranderden de studenten? Wat is de economische betekenis van studenten in de stad? Is elke studiestaker een maatschappelijke verliespost of kan deze ook een aanwinst zijn voor de stad? En wat is door hun rol in de kunsten of door hun bijdrage aan de creative class de culturele betekenis van studenten in de stad? Kortom, wat was en is de plaats en de betekenis van studenten in de samenleving?

Belangstellenden worden uitgenodigd vóór 1 augustus 2007 een voorstel van maximaal 500 woorden in te dienen. De spreektijd zal ongeveer een half uur zijn. De bijdragen worden gebundeld.

Geïnteresseerden kunnen zich wenden tot prof.dr. L.J. Dorsman (Universiteit Utrecht), e-mail: leen.dorsman@let.uu.nl, tel. 030-253 6441/6054904 en na 25 juni ook tot dr. P.J. Knegtmans (Universiteit van Amsterdam), e-mail: p.j.knegtmans@uva.nl, tel. 020-525 3342.

Dit symposium wordt georganiseerd door de Werkgroep Universiteitsgeschiedenis, het Huizinga Instituut en het Descartes Centre for the History and Philosophy of the Sciences and the Humanities (Universiteit Utrecht).