Tijdschrift Gewina: Inhoud alle jaargangen
JAARGANG 30, 2007
JAARGANG 29, 2006
JAARGANG 28, 2005
David Baneke, 'Synthese! Geef ons synthese!' H.J. Jordan en het intellectuele
debat tijdens het interbellum 169
Leo van Bergen, 'Een getuige tegen het kwaad van het materialisme.'
De medische faculteit van de Vrije Universiteit en de homeopathie 79
Karel Davids, Keuzes en patronen in de techniekgeschiedenis van Nederland
in de twintigste eeuw 12
R.H. van Gent (m.m.v. Rudolf Rasch), Het sterrenlied in het Hollandse
zeevaartonderwijs. Berijmde instructies voor het vinden van de sterrenbeelden
en het uur van de nacht 208
J.H.M. Janssen, Wonderstof of sluipmoordenaar. De perceptie van het asbestgevaar
als spiegel van de tijd 1930-1990 38
Annemieke Klijn, De therapeutische beloften van een gebouw. Psycho-medisch
streekcentrum Vijverdal 1969-2004 115
Karine van 't Land, Het verloop van evenwicht. Mens en samenleving in
laatmiddeleeuwse humoraaltheorieën 61
Johan Schot, Adri Albert de la Bruhèze, Harry Lintsen en Arie Rip, De betwiste
modernisering van Nederland 9
Johan Schot, Adri Albert de la Bruhèze, Harry Lintsen en Arie Rip, De bijdrage van
de techniekgeschiedenis aan de geschiedenis van Nederland. Een reactie op
Karel Davids en Geert Vanpaemel 32
Geert Vanpaemel, De techniek van de Nederlandse samenleving 23
Lenny Veltman, 'Geen steen zal op de andere blijven.' Zestiende-eeuwse
natuurrampteksten: ooggetuigeverslag of godsdienstles? 186
Lies Visscher-Endeveld en Jan Peter Verhave, Roode Kruistochten door polderland.
Jac. P. Thijsse en de Nederlandse malariabestrijding 132
DE DOOS VAN PANDORA
M.J. Hollestelle, De oogspiegel van Helmholz 97
SIGNALEMENTEN
Leo van Bergen, Dany Beckers en Rienk Vermij, Recente bijdragen tot de
geschiedenis van de Nederlandse wetenschap 147
BOEKBESPREKINGEN
DIVERSEN
JAARGANG 27, 2004
Catharina Th. Bakker, Zusters van liefde voor de verzorging. Hoe de heilige
regel van de Congregatie van Zusters van Liefde Moeder van Barmhartigheid
uit Tilburg een stempel drukte op de zorgpraktijk in drie Rooms-Katholieke
gestichten 66
David Baneke, 'Hij kan toch moeilijk de sterren in de war schoppen'. De afwijzing van
Pannekoek als adjunct-directeur van de Leidse sterrewacht in 1919 1
Hannerieke van der Boom, Hans Philipsen en Fred Stevens, Een schets van de
professionalisering van de wijkverpleging in Nederland in de laatste vijftig
jaar (1950-2000) 100
M.H. Sitters, Sybrandt Hansz. Cardinael (1578-1647). Een eigenzinnig meetkundige
tussen Stevin en Huygens 14
G.J. Cecile aan de Stegge, Honderdtwintig jaar psychiatrische verpleegopleiding
in Nederland 78
Thomas J.A. Terlouw, De opkomst en neergang van de Zander-instituten
rond 1900 in Nederland 135
Rienk H. Vermij, Sterrenkunde en eindtijdverwachting tijdens de Nederlandse
Opstand: Albertus Leoninus en de theorieën van Copernicus …
ESSAY REVIEWS
Leo van Bergen, Fin de siècle, fin de civilisation? n.a.v. Liesbet Nys, Henk de Smaele,
Jo Tollebeek, Kaat Wils ed., De Zieke Natie. Over de medicalisatie van de
samenleving 1860-1914 162
Teun Koetsier, De nieuwe exactheid en de wiskunde van Descartes, n.a.v. Henk Bos,
Redefining geometrical exactness. Descartes' transformation of the early modern
concept of construction 165
Joseph Wachelder, Retorische beelden en hun analyse, n.a.v. Bert Theunissen, ‘Nut
en nog eens nut’. Wetenschapsbeelden van Nederlandse natuuronderzoekers
1800-1900 33
DISCUSSIEDOSSIER
naar aanleiding van Ernst Homburg, Speuren op de tast. Een historische kijk op
industriële en universitaire research:
Louk Box, Op het spoor van de tast? Een sociologische kijk op E. Homburgs
oratie
Ernst Homburg, Patroonherkenning op de tast? Een reactie op de commentaren
van Arie Rip, Louk Box en Geert Somsen
Arie Rip, Oreren op de tast
Geert Somsen, Op zoek naar richting en doel
DE DOOS VAN PANDORA
K.S. Grooss, Vlijmscherp en o zo vernuftig 36
Ad Maas, Einsteins machientje 159
Marian Fournier, Onooglijke museumschatten: de eerste Nederlandse
elektronenmicroscopen
SIGNALEMENTEN
Leo van Bergen, Danny Beckers en Rienk Vermij, Recente bijdragen tot de
geschiedenis van de Nederlandse wetenschap: 2003 173
BOEKBESPREKINGEN
DIVERSEN
Frank Huisman, verpleging en verzorging: wiens geschiedenis?
[Slotbeschouwing bij het themanummer 'Zorgen als professie'] 120
Nannie Wiegman en Joseph Wachelder, Zorgen als professie: een inleiding 57
VARIA
JAARGANG 26, 2003
Leo van Bergen, Onverwijld en met alle beschikbare middelen. Het Nederlandsche
Roode Kruis en 'de' ambulance voor het vrijwilligers legioen Nederland 77
Jaap Bos, De querulant en zijn prooi. Evart van Dieren versus Christiaan Eykman
en de beribericontroverse (1897-1898) 127
Dorien Daling, De tweede gouden eeuw: pater Stein s.j. (1871-1951) 96
Teun van Heiningen, Sebald Justinus Brugmans' strijd tegen de hospitaalversterving 216
Kai de Jong en Frans van Lunteren, Fokkers 'greep in de verte'. Nederlandse fysica
en filosofie in het interbellum 1
Rina Knoeff, Over 'het kunstige, toch verderfelyke gestel'. Een cultuurhistorische
interpretatie van Bidloos anatomische atlas 189
Steven Snelders en Toine Pieters, Van degeneratie tot individuele gezondheidsopties.
Het maatschappelijk gebruik van erfelijkheidsconcepten in de twintigste eeuw 203
Loes van der Valk, De ziekenfondskwestie rond 1840: een Amsterdams of een
nationaal probleem 22
Huib J. Zuidervaart, 'Zo'n mooie machine, waarvan de kwaliteit door alle
astronomen wordt erkend.' Een biografie van een vrijwel niet gebruikte
telescoop 148
DE DOOS VAN PANDORA
Hans Hooijmaijers, De omzwervingen van een telescoop 40
Tim Huisman, Over de wonderbaarlijke genezing van de Pruisische
messenslikker. Getuigen van een 17de eeuws medisch wonder 115
J.K. van der Korst, Op zoek naar de correspondentie van Gerard van Swieten 166
ESSAY REVIEW
Frank Huisman, Constructivistisch wetenschapsonderzoek en politiek
engagement, n.a.v. Eddy Houwaart, Medische techniek, in: J.W. Schot
e.a. ed., Techniek in Nederland in de twintigste eeuw,
IV, Huishoudtechnologie en medische techniek 46
SIGNALEMENTEN
Danny Beckers, Leo van Bergen en Rienk Vermij, Recente bijdragen tot de
geschiedenis van de Nederlandse wetenschap: 2002 170
BOEKBESPREKINGEN
BOEKAANKONDIGINGEN 64
VARIA
Discussiemiddag 'Techniek in Nederland' 255
Marco Goud, P.C. Boutens en de kosmos 125
Frank Huisman, In memoriam prof.dr. P.J. Kuijjer (1921-2002) 67
Karine van 't Land, Medische beelden van mens en leefomgeving.
Kwaliteiten, humoren en complesiones in laatmiddeleeuwse
commentatoren op Avicenna's Canon, in relatie tot
temperamentenleer en christelijke moraal 65
Ida H. Stamhuis, Women scholars and institutions 254
JAARGANG 25, 2002
James W. McAllister, De wetenschapsstudies in Nederland en hun
maatschappelijke rol 8
Gerard de Vries, Het normatieve ongemak van het wetenschapsonderzoek 20
H.F. Cohen, Historici op hun ergst en op hun best 30
Rob Visser, Wetenschap, wetenschapsgeschiedenis, en het grote publiek 38
Mineke Bosch, Tussen geleerdheid, kritische wetenschap en ondernemend
onderzoek. Kennis en identiteit in het centrum voor gender en
diversiteit 46
Arie Rip, De ambivalente maatschappelijke rol en taak van wetenschapsstudies 60
Nol Freijsen, Pioniers zonder opvolgers. De moeizame ontwikkeling van de
Nederlandse plantenecologie 87
Janneke van der Heide, Haeckel in Holland. Nederlandse correspondentie aan een
Duits darwinist en monist 99
Dirk van Delft, De blauwe jongens: De opleiding tot instrumentmaker in het
natuurkundig laboratorium van Heike Kamerlingh Onnes 137
Frans J. Meijman, Het medische verhaal en plein public 187
Jan C.C. Rupp, Het theatrum anatomicum: publiekscommunicatief fossiel of
‘archetype’ 191
Frank Huisman, Patiëntenbeelden in een moderniserende samenleving: Nederland,
1880-1920 210
H.J.E. Hermans en S.H. Schmidt, Een blinde fietsenmaker in het Stedelijk,
tentoonstelling en congres ‘Arbeid voor onvolwaardigen’ in 1928 226
M. Dijkstra en F.J. Meijman, Het bevolkingsonderzoek op tuberculose: een virus
tot maatschappelijk debat? 248
Jan Uttien, Toine Pieters en Frans J. Meijman, ‘Margriet weet raad op nervositeit’.
Medische betekenistoekenning aan ‘levensmoeilijkheden’ in het vrouwenblad
Margriet 1950-1960 259
Frans Meulenberg, ‘Amice, ga je gang, maar maak het niet te moeilijk’. De
wetenschapsrubriek van Pierre Vinken in Vrij Nederland: 1959-1963 274
JAARGANG 24, 2001
Leo van Bergen, Een poging tot samengaan van humanitarisme en pacifisme.
Het Rode Kruis en de Nederlandse beweging voor internationale vrede 142
Jan Brabers, ‘De invloed van universiteit op stad (is) wel zoo gewichtig als
omgekeerd’. Nijmegen en de Katholieke Universiteit in 1923 105
Pieter Caljé, Proximity without propinquity? De verschuivende relatie tussen
de stad Delft en het polytechnisch onderwijs in de negentiende en
twintigste eeuw 60
Marjolein Degenaar, John Locke en de zeventiende-eeuwse Nederlandse
geneeskunde 1
Leen Dorsman, De stad Utrecht en de dreigende opheffing van haar academie
in 1849 116
Peter Jan Knegtmans, Het elan van een hoofdstedelijke universiteit: de
Universiteit van Amsterdam 8
F. van Poppel en E. Beekink, De biometer in kaart gebracht. Zuigelingen- en
totale sterftecijfers voor Nederlandse gemeenten, 1812-1939 18
Franck Smit, Stad en toga. De Groningse Universiteit en de regio 97
Geert Somsen, Waardevolle wetenschap. Bespiegelingen over natuurwetenschap,
moraal en samenleving in de aanloop naar de Doorbraakbeweging 207
Hans de Waardt, De konijntjes van Winkler. De scheiding van de leerstoelen
neurologie en psychiatrie in Nederland 157
Jo Wachelder, De universiteit en de stad, 1800-2000: nabeschouwing 126
Ido Weijers, De binnenhuisarchitecten van de Nederlandse verzorgingsstaat
Menswetenschappers en doorbraak 196
Marc Wingens, De VU en Amsterdam, 1880-1945 74
JAARGANG 23, 2000
Danny Beckers, “Een braaf en leerzaam meisje”. Rekenonderwijs voor
biedermeijermeisjes in Nederland, 1800-1860 107
Jaap Bos, Projecteren, verklaren, verhullen. Over de verhouding tussen
biograaf en gebiografeerde en de fictie van het coherente subject 69
Mineke Bosch, Geleerdengenealogie versus de biografie in gender- en
wetenschapsstudies 15
Marga Coesèl en Erik Zevenhuizen, Op heterdaad betrapt? Hugo de Vries en zijn
houding tegenover vrouwen in de wetenschap 266
Lou Dalderup, Wetenschapsvoorlichting en wetenschapsbeleid in Nederland
1900-1950 165
José van Dijck, Röntgenstralen tussen wetenschap en kunst in De Toverberg 91
Fokko Jan Dijksterhuis, Titan en Christiaan Huygens in werk en leven 56
Frank Huisman, Microstoria of biografie? Over de betekenis van het leven
van Johannes Groenevelt 43
Frans van Lunteren, Bosscha’s leerboek en Van der Waals’ proefschrift:
aantrekkende krachten in Den Haag 247
Maaike Lürsen, Henk Mulder, Marieke Lieshout, Kronkelpaden en afslagen.
Ontwikkelingen in en om wetenschapswinkels 207
Peter van Mensch, Tussen object en samenleving. 25 Jaar musea van
natuurwetenschap en techniek in Nederland 193
Hans van Ruler, Descartes door eigen ogen 33
Catrien Santing, De biografie als genre in de wetenschapsgeschiedenis 6
Hendrik Snijders, Internet als stoommachine van de eenentwintigste eeuw 240
Eric-Jan Tuininga, Sturing van wetenschap en technologie, 1965-2000 214
Niels Wiedenhof, Wetenschaps- en techniekvoorlichting op zoek naar balans
tussen Apollo en Dionysos 228
Jaap Willems, Van verlichten naar verleiden. Inleiding 162
JAARGANG 22, 1999
Frank Huisman, Farmacie: wetenschap, industrie en markt 5
H.W. de Jong, Remedie of pijnstiller? De werking van combinatiebewegingen
in de farmaceutische industrie 46
Jacqueline König, De antieke genezer als castrator. De betrokkenheid van
medici bij castratiepraktijken in de Grieks-Romeinse oudheid 119
Brand Kruithof, Wetgeving of marktordening? Apothekers en drogisten
in het interbellum 34
Annie Th. Lantink-Ferguson, Drie tandwielssystemen voor een
maandkalender 195
Ad Maas, Over zwoegers en zeloten. J.D. van der Waals en veranderingen
in het studentenleven, 1877-1900 65
J.M.A. Maenen, De invoering van het metrieke stelsel in de Nederlandse
geneeskunde tussen 1820 en 1880 221
Nelly Oudshoorn, Laqueur en Organon. Het universitaire laboratorium en
de farmaceutische industrie in Nederland 12
Thijs Rinsema, Brocades & Stheeman. Van apotheker-fabrikant tot
farmaceutische industrie 23
Rienk Vermij, Johannes Lulofs als vertegenwoordiger van het
newtonianisme in de Republiek 136
JAARGANG 21, 1998
Danny Beckers, Meetkunde als de korte en zekere weg naar kunst.
Gérard de Lairesse en zijn Grondlegginge der Teekenkonst 129
Jasper Faber, C.J. van Nieuwenburg over organisatie van wetenschappelijk
Technisch werk. Stemmen uit de industrie over toegepast
natuurwetenschappelijk onderzoek 1900-1919 15
Remke Kruk, Het artsenberoep in het Middeleeuwse Arabische discours 142
Margaret Leidelmeijer, Technologiebeleid en wetenschappelijk onderzoek
voor de Java-suikerindustrie tijdens het kultuurstelsel (1830-1870) 205
Frans van Lunteren, De oprichting van het Koninklijk Nederlands
Meteorologisch Instituut: Humboldtiaanse wetenschap,
internationale samenwerking en praktisch nut 126
Annet Mooij, Roddels, ruzie, achterklap. Veranderende omgangsvormen in de
medische beroepsgroep 30
Christoph Schweikardt, Die Vorstellungen und Initiativen von Professor
Jacob Mulder (1901-1965) zur Spezialisierung in der inneren Medizin
an der Universität Leiden 81
Bert Theunissen en Henk Klomp, H.A. Lorentz’ visie op wetenschap 1
Bert Theunissen, Biologie en Bildung: Jan van der Hoeven (1802-1868) 156
Jurjen Vis, Alkmaarse stadsdoctoren in de zestiende eeuw 65
JAARGANG 20, 1997
Barbara Allart, De sfygmograaf in Engeland (1860-1900) 69
Annete I. Bierman, Vrouwen in de farmacie: Alide Grutterink (1869-1927) 286
Mineke Bosch, Kies exact! In historisch perspectief: veranderende visies op
meisjesonderwijs en de exacte vakken, 1650-1880 184
Marjan Bruinvels-Bakker en Annemarie de Knecht-van Eekelen, Carolina H.
MacGillavry: Eerste vrouw in de Koninklijke Nederlandse Akademie
van Wetenschappen. Over de schoonheid van kristallen, vrouwelijke
intuïtie en lenigheid van geest 309
Fia Dieteren, De lesbrieven van Gerrit Jan Mulder aan Marie Porreij (1875-1879) 211
Teun van Heiningen, De receptie van de hersen-schedelleer van Franz Joseph
Gall in Holland kort na 1800 113
Frida de Jong, Standhouden in Delft 227
Wim Klever, Spinoza en Huygens. Een geschakeerde relatie tussen twee fysici 14
Rina Knoeff, Jonathan Goddard (1617-1675), chemie, geneeskunde en de
Royal Society 1
Mimi Mulder en Ella de Jong, De eerste vrouwelijke chirurgen in Nederland 243
Marianne I.C. Offereins, Caroline Emilie Bleeker (1897-1985): Een vrouw in
een fysisch bedrijf 297
Ellen van Oost, Vrouwen in de vroege automatisering 269
H.A.M. Snelders, Zijn vloeibare kristallen levende organismen? 129
Ida H. Stamhuis en Marianne I.C. Offereins, Twee vrouwelijke natuurkundigen
en hun promotor in het Interbellum: Lili Bleeker, Truus Eymers en
Leonard Ornstein 256
JAARGANG 19, 1996
Danny J. Beckers, Jacob de Gelder en de wiskundige ideologie in Nederland
(1800-1840) 18
J.A. van Belzen, Godsdienst en psychiatrie: reacties op een geval van doodslag
in godsdienstwaanzin 29
Frank Huisman, Farmacie, apothekers en de geest van Thorbecke.
Farmaceutische disciplinevorming aan het eind van de negentiende eeuw 280
Alice Juch, De positie van de medisch-specialisten in Nederland (1890-1920) 231
Annemarie de Knecht-van Eekelen en Nanny Wiegman, Om de verdeling van de
zorg 205
A.J. Kox en W.P. Troelstra, Uit het Zeeman archief: De ontdekking van het
Zeeman-effect 153
H.K. Makking, De ijkersopleiding in Delft (1843-1963) 63
René Rigter, De integratie van preventieve geneeskunde in de gezondheidszorg
in Nederland (1890-1940) 313
Pieter Smit, De aankoop van de menagerie van Cornelis van Aken door het
Amsterdamse genootschap ‘Natura Artis Magistra’ 133
Thomas Terlouw, De opkomst van de heilgymnastiek 263
Henk van der Velden, Overvloed en schaarste. De verspreiding van
geneeskundige hulp in Nederland in de negentiende eeuw 210
Peter Verhoef, ‘Ik voel niet dat ik nuttig ben’: Lucas Maillette de Buy Wenniger,
dermatoloog en uroloog te Arnhem (1901-1903) 246
Rienk Vermij, Op zoek naar natuurwetenschap. Een kritiek op het idee van
experimentele en wiskundige tradities in de vroeg-moderne tijd 3
Nanny Wiegman, ‘Gij completeert zijn arbeid’: over de professionalisering
van het verpleegkundig beroep (1880-1925) 296
P.J.H. Wyers, De snaar van de snaargalvanometer van Einthoven 80
JAARGANG 18, 1995
K. van Berkel, De beoefening van de wetenschapsgeschiedenis in Nederland
in de tweede helft van de negentiende eeuw 181
J.J. Cobben, Over varen naar aanleiding van een brief van De Bra 36
C.A. Davids, Diffusie en creativiteit. De technische ontwikkeling van
Nederland in de negentiende eeuw in vergelijkend perspectief 342
Philip J. van der Eijk, De zetel van het verstand volgens de antieke
geneeskunde en wijsbegeerte 211
Philip J. van der Eijk, Hart en hersenen, bloed en pneuma 214
Ernst Homburg, Van volksscheikunde tot technologie: popularisering van de
chemie in de negentiende eeuw 72
Ernst Homburg, Ben Gales en Geert Vanpaemel, Techniekgeschiedenis tussen
de zusterdisciplines 281
Ernst Homburg, Techniek in Nederland (TIN): de (voor)geschiedenis van een
project 287
Edwin Horlings, Technologie en de economische modernisering van
Nederland in de negentiende eeuw 311
M.J. van Lieburg, De natuurkundige staatsexamens voor medische studenten
en de constructie van een natuurwetenschappelijke basis voor de
artsenopleiding tussen 1865 en 1880 139
Harry Lintsen, Ernst Homburg, Johan Schot, Geert Verbond, Dick van Lente
en Martijn Bakker, Tussen droom en daad … 357
Gert-Jan Lokhorst, De oudste theorie over hemisfeerspecialisatie 243
Frans van Lunteren, `Van meten tot weten’. De opkomst van de experimentele
fysica aan de Nederlandse universiteiten in de negentiende eeuw 102
A.P. Oele, Technici als aangevers. Kanttekeningen bij de beschrijving van het
aandeel van technici en ingenieurs 300
Lodewijk Palm en Frans van Lunteren, Inleiding themanummer De
natuurwetenschappen in Nederland in de negentiende eeuw 67
Lodewijk Palm en Lian Hielkema, Bibliografie van H.A.M. Snelders 192
Siep Stuurman, James Watt en Jan Salie. Over de verhouding tussen politieke
geschiedenis en techniekgeschiedenis 333
Thomas J.A. Terlouw, Vervolgd wegens onbevoegde uitoefening der geneeskunst:
Hendrik Soeter, heilgymnast te Groningen 1
B. Theunissen, De relatie tussen wetenschap en techniek in de negentiende eeuw 322
Teun Tieleman, Galenus over de zetel van het verstand: medisch experiment en
filosofische traditie 230
Rienk Vermij, Bijdrage tot de bio-bibliografie van Johannes Hudde 25
W.J. Wolff, Het project 296
JAARGANG 17, 1994
K. van Berkel, Een ontmantelde metafoor. Over de geschiedenis van het
conflict tussen geloof en wetenschap, in het bijzonder in
Nederland 57
H.W.H. Haaksma, Opvattingen van een opvatting. Aristoteles over het
kunstmatig voortbrengen van natuurlijke verbindingen 11
H. Heijmans, Wetenschap en industrie. L.S. Ornsteins opvattingen over de
toegepaste natuurkunde 177
E. Jorink, Hemelse tekenen. Nederlandse opvattingen over de komeet van 1618 68
A. de Knecht-van Eekelen, Ontwikkeling van de schoolgeneeskunde in
Nederland (1796-1904) 219
M. Koenen, In specula speculorum. Enkele aspecten van de idee-historische
ondergrond en achtergrond van Lucretius’ De rerum natura IV 311-317 1
W. van der Schoor, Biologie en landbouw. F.A.F.C. Went en de Indische
proefstations 145
H.A.M. Snelders, De houding van Nederlandse Rooms-Katholieken tegenover
de natuurwetenschappen in de tweede helft van de negentiende eeuw 97
G. Somsen, Hooge school en maatschappij. H.R. Kruyt en het ideaal van
wetenschap voor de samenleving 162
Th.J.A. Terlouw, Niets dan een handlanger, in alles aan den geneesheer
ondergeschikt . Wederwaardigheden van zich emanciperende
heilgymnasten in Nederland eind negentiende eeuw 235
B. Theunissen, Zuivere wetenschap en praktisch nut. Visies op de maatschappelijke
betekenis van wetenschappelijk onderzoek rond 1900 141
B. Theunissen, Het nut van autonomie. Een andere kijk op M.W. Beijerincks
microbiologie 191
T. Ufkes, De verzorging van zieke en gewonde soldaten in Groningen en de
ommelanden, 1665 en 1672 26
R. Vermij, De conservatieve kosmos van de achttiende eeuw 83
R.P.W. Visser, Van afwijzing naar aanpassing. Nederlandse gereformeerden over
Darwins evolutietheorie, 1900-1960 112
JAARGANG 16, 1993
A.I. Bierman, De winkel en de wetenschap. Artsenijbereidkunde en toxicologie
als universitaire vakken 141
H.A. Deelstra, Achtergronden van de wetten van 1890-1891 en de invloed op
het natuurwetenschappelijk onderwijs in België 187
A. Despy-Meyer en D. Devriese, Paul Heger, maître d’oevre des instituts
d’enseignements et de recherche en sciences médicales voulus par
Ernest Solvay à Bruxelles (1891-1895) 204
Nil Disco, De wetenschap om de Delftse toga. Een verhaal van benoemingen
en herbenoemingen 261
José Eijt, Zindelijkheid en zuinigheid. De voorbeeldfunctie van vrouwelijke
religieuzen in de ziekenverpleging gedurende de negentiende eeuw 80
M. Kirejczyk, Vrouwen kozen exact: studie en beroepsuitoefening rond de
eeuwwisseling 234
J.K. van der Korst, Anatomia actuosa et apta. De mechanicistische ‘proto’-
fysiologie van B.S. Albinus 308
H. Marland, Opleiding en carriè van de tweede generatie vrouwelijke artsen in
Nederland 218
H. Rigter en R.B.M. Rigter, Volksgezondheid: een assepoester in de Nederlandse
politiek. Een analyse toegespitst op de sociaal-democratie 1
R.M.J. Schepers, Om de eenheid van het medisch beroep. Het debat over de
specialisatie in België (1900-1940) 155
H.A.M. Snelders, J.H. van ’t Hoff en ‘De toepassing der physische scheikunde
in de medische wetenschappen’ 18
B. Theunissen, Natuursport en levensgeluk. Hugo de Vries, Eli Heimans en
Jac. P. Thijsse 287
B. van Tiggelen, De la chaire aux laboratoires: Louis Henry et la
professionalisation de la recherche en science naturelles en Belgique 192
K. Velle, Medisch onderwijs en de professie: de gerechtelijke geneeskunde
in België in de 19e eeuw 171
G.P.J. Verbong, Delftse ingenieurs tussen wetenschap en industrie (1874-1900) 248
J. Wachelder, Wetenschappelijke vorming: een omstreden kwestie 123
Nanny Wiegman, Zusters in smetteloos wit: een blanco bladzijde in de
Nederlandse geschiedschrijving? 63
JAARGANG 15, 1992
M. van Daal en A. de Knecht-van Eekelen, Over aetiologie en therapie van
tuberculose: Het debat in Nederland (1900-1910) 211
E. Dekker, ‘Een procesverbaal van verhoor’ 153
H.G. Heijmans, De ontwikkeling van het Utrechts Natuurkundig Laborarorium
tot fotometrisch instituut 85
A. de Knecht-van Eekelen, Intree-redes en het beeld van het medisch onderwijs
in Nederland (1865-1900) 3
A. de Knecht-van Eekelen, Opvattingen over geneeskundige statistiek in het
Nederlandsch Tijdschrift voor Geneeskunde rond de eeuwwisseling 163
A. de Knecht-van Eekelen en I.H. Stamhuis, Inleiding themanummer: De
met cijfers bedekte negentiende eeuw. Toepassing van statistiek en
waarschijnlijkheidsrekening in Nederland en Vlaanderen tussen
1840 en 1920 137
M.J. van Lieburg, Reinier de Graaf en zijn plaats in het fysiologisch onderzoek
van de zeventiende eeuw 73
D.R. Röell, F.J.J. Buytendijks (1887-1974) ontwerp van een christelijke
dierpsychologie 34
I.H. Stamhuis, De ‘Probabilistic Revolution’ in de wetenschappen 141
I.H. Stamhuis, Statistiek en waarschijnlijkheidsrekening in het werk van
Tine Tammes 195
B. Theunissen, De beheersing van mutaties. Hugo de Vries’ Werdegang van
fysioloog tot geneticus 97
G. Vanpaemel, ‘Als ’t ware een nieuwe wetenschap’. De toepassing van de
statistische methode door de Gentse botanici rond 1900 183
R.H. Vermij en L.C. Palm, John Chamberlayne als vertaler van Antoni van
Leeuwenhoek 234
M.R. Wielema, Nicolaas Hartsoeker (1656-1725): van mechanisme naar
vitalisme 243
JAARGANG 14, 1991
L. van Bergen, Barmhartig zijn: wat is dat moeilijk. Het Nederlandsche Roode
Kruis in de Tweede Wereldoorlog 240
A.I. Bierman en D.A. Wittop Koning, Herboristen, een farmaceutisch deelberoep
in Nederland onder de Franse wetgeving (1811-1814) 1
J.M.W. Binneveld, Militaire psychiatrie in de Tweede Wereldoorlog 193
H.A. Bosman-Jelgersma, De Nederlandse farmacie tijdens de Tweede
Wereldoorlog 210
A.P. Buijs, De wiskunde-bibliotheek van rekenmeester Cornelis Franssen
Eversdijck (1586-1666) 150
C.T. Haneveld, Surrogaatmiddelen en –medicijnen 222
A. de Knecht-van Eekelen, Intree-redes en het beeld van het medisch onderwijs
in de heel- en verloskunde in Nederland (1865-1900) 119
M.J. van Lieburg, De Burger-Geneeskunige Diens in mobilisatie- en
bezettingstijd 177
M.J. van Lieburg en W.W. Mijnhardt, Redactioneel 175
R.B.M. Rigter, De Gezondheids- en Voedingsraad in oorlogstijd 228
R.M.J. Schepers, Geneesheren, medische armenzorg en ziekenfondsen in
België in de negentiende eeuw 14
W.J. van der Schoor, J.C.H. de Meijere (1866-1947), een voorzichtig
geneticus en evolutiebioloog 53
E. Vervaet, De eerste kleurenblindheidsproeven 74
JAARGANG 13, 1990
C.A. Davids, Van vrijheid naar dwang. Over de relatie tussen wetenschap en
zeewezen in Nederland in de 19e en vroege 20e eeuw 5
W. Decleir, N. Podoor & G. Vanpaemel, Twee eeuwen mariene biologie in
België 66
Elly Dekker, Frederik Kaiser en zijn pogingen tot hervorming van ‘het
sterrekundig deel van onze zeevaart’ 23
Jean Godeaux, Aperçu de la biologie marine à l’université de Liège au cours
de ces vingt dernières années 56
G. Houvenaghel, La conférence maritime de Bruxelles en 1853: première
conférence océanographique internationale 42
P. Hovart, Visserijbeheer in de Belgische kustwateren in de periode 1850-1880 102
Kees J.M. Kramer, Een Nederlands bewijs voor leven in de diepzee 83
L.C. Palm, Achtergronden van het paalwormenonderzoek 1730-1870 88
H. Postma, Honderd jaar zeeonderzoek in Nederland 50
C. de Pater, Nicolaus Engelhard (1696-1765) en zijn kritiek op de Beginselen
der Natuurkunde van Petrus van Musschenbroek (1692-1761):
wolffianisme versus newtonianisme 141
Catrien Santing, ‘Van Apollo, Aesculapius en Chiron’: Theodoricus Ulsenius
(Dirk van Ulsen, c. 1450-1508). Medicus en humanist uit de
Noordelijke Nederlanden 128
H.A.M. Snelders, Gerrit Jan Mulders bemoeienissen met het natuur-
wetenschappelijk onderzoek in Nederlands-Indië 253
Jan Strubbe, De ontwikkeling van de Belgische zeehavens: een groei naar
de zee 111
Geert Vanpaemel, Henri Lehon en de zondvloedtheorie van J. Adhémar 212
G. Vanpaemel, & A. de Knecht-van Eekelen, Inleiding 1
M.R. Wielema, Tussen Newton en Wolff: het Rotterdams genootschap
Verscheidenheid en Overeenstemming, 1760-1790 179
JAARGANG 12, 1989
K. van Berkel, Amerikanisering van de Nederlandse universiteit? De chemicus
H.R. Kruyt over hogeschool en maatschappij (1931) 198
C. Hakfoort, De ontbrekende syntheses in de geschiedschrijving van de
natuurwetenschappen 14
E.S. Houwaart, De medisch-historicus in de rol van scepticus? 39
M.J. van Lieburg & H. Marland, Elisabeth en Neeltje van Putten: twee
18e-eeuwse grensgangers tussen de beroepsvelden van vroedvrouw en
vroedmeester 181
J.A. van Maanen, De beoefening van de geschiedenis van de wiskunde in
Nederland: terugblik (1963-1988) en vooruitzicht 25
H. de Regt, Eugen Goldstein, Wilhelm Wien, en de kanaalstralen, 1886-1912 110
R. Röell, Het lamarckisme van J.A. Bierens de Haan (1883-1958) 130
B. Theunissen, Frans Verdoorn: op Sartons vleugels – in Linnaeus’ voetspoor 149
G.P.J. Verbong, Toekomst voor de techniekgeschiedenis in Nederland? 1
K.E. Werger-Klein, Zoölogische voorwerpen uit Japan en de naturaliën-
verzameling van Henricus d’Acquet (1632-1706) 65
JAARGANG 11, 1988
K. van Berkel, Wetenschapsgeschiedenis als brug tussen twee culturen 126
H.G.B. Casimir, Zijn er wel twee culturen? 145
H. Floris Cohen, De wetenschapsrevolutie van de 17e eeuw en de eenheid van
het wetenschappelijk denken 89
S. Dresden, Wetenschap en situatie 137
Willem Frijhoff, Cultuur in het meervoud? Een alfavertoog over de opkomst
van een bètacultuur 110
A.C. van Helden, Modellen voor radioactief verval 1
J.J.A. Mooij, De filosofie naast en tegenover de natuurwetenschap.
Ontwikkelingen sedert 1800 101
B. Theunissen, Jan Boeke en de harmonie van het organisme. Een case-study van
de totaliteitsidee in de 20e-eeuwse Nederlandse biologie 58
J.P. Verhave, Nederlandse reacties op de ontdekking van malariaparasieten en
hun overbrengers. Een overzicht uit het Nederlandsch tijdschrift voor
geneeskunde in het laatste kwart van de 19e eeuw 33
R.H. Vermij, De Nederlandse vriendenkring van E.W. von Tschirnhaus 153
JAARGANG 10, 1987
Peter de Clerq, In de schaduw van ’s Gravesande. Het Leids Physisch Kabinet
in de tweede helft van de 18e eeuw 149
J.C. Deiman, Het instrumentarium van de Utrechtse Sterrenwacht 174
Marian Fournier, Instrumentgerichte wetenschapsgeschiedenis in de praktijk.
Een zonnemicroscoop van Kleman 131
K.S. Grooss, Cornelis Solingen (1641-1687) en de techniek van het
trepaneren 248
W.D. Hackmann, Instruments and experiments. The case of atmospheric
electricity in eighteenth-century Holland 190
Ernst Homburg, Over het boekenbezit van Gerrit Jan Mulder, aan de hand van
een veilingcatalogus 45
M. van Hoorn, Jan Hendrik van Swinden (1746-1823) en het probleem van de
analogie tussen elektriciteit en magnetisme 90
M.J. van Lieburg, De betekenis van het Rijksatheneum te Franeker (1815-1844)
voor de medische en farmaceutische beroepsopleiding 20
W.F.J. Mörzer Bruyns, Navigatie-instrumenten van de zeebodem, 16e tot
19e eeuw 263
W.J. Mulder, Enkele aspecten uit de ontwikkeling van het verloskundig
instrumentarium 229
H.A.M. Snelders, De bemoeienissen van Lorentz en Einstein met de Utrechtse
leerstoel voor theoretische fysica (1911-1915) 57
H.A.M. Snelders, J.H. van ’t Hoffs theorie van de verdunde oplossingen (1886) 2
R.H. Vermij, Bernard Nieuwentijt als experimentator 81
J. van Zuylen, Jan en Harmanus van Deijl. Een optische werkplaats in de
18e eeuw 208
JAARGANG 9, 1986
Edith Alkema, Het tijdschrift Isis (1872-1881) en de verspreiding van het
darwinisme onder het grote publiek 68
M. Bakker, Laboratoria in de Nederlandse bietsuikerindustrie 232
H. Beukers, Een nieuwe werkplaats in de geneeskunde: de opkomst van
laboratoria in de geneeskundige faculteiten 266
Peter de Clercq, Instrumenten en universitaire laboratoria, ca. 1860-1940 190
M.P.H.M. Dings, Een dysenterie-epidemie in 1702 1
C. Hakfoort, Inleiding: laboratoria als werkplaatsen van wetenschap en
techniek 143
Ton van Helvoort, Félix d’Herelle en de bacteriofaagtherapie: de laboratorium-
tafel naast het ziekbed 118
J.J. Hutter, Nederlandse laboratoria 1860-1940, een kwantitatief overzicht 150
J.J. Hutter, Onderzoek naar hogedrukkwiklampen bij Philips 242
M.J. van Lieburg, De ontwikkeling van het klinisch-diagnostisch laboratorium
in Nederland tot omstreeks 1925 278
Harrie Lintsen, Kennisverwerving in de Nederlandse industrie in de 19e eeuw 175
Jan Jaap de Ruiter, Human embryology in Zakariya al-Qazwini’s The marvels
of creation 99
H.A.M. Snelders, Chemische laboratoria in de negentiende eeuw 204
H.A.M. Snelders, J.H. van ’t Hoff en de fasenleer 10
B. Theunissen en M.J. Donath, De plaats van de morfologie in de
Nederlandse zoölogie, 1880-1940: een terreinverkenning 47
G. Verborg, Coloristen en laboratoria: de ontwikkeling van het coloristisch
werk in de Nederlandse textielveredelingsindustrie 216
R.P.W. Visser, De ontwikkeling van de universitaire biologische laboratoria 255
JAARGANG 8, 1985
J.H. van Eis, Jacob van Hervelt, een onbekend medicus uit de 17e eeuw 15
P.J. Florijn, Geschiedenis van de eerste hortus medicus in Indië 209
Marian Fournier, De microscopische anatomie in Bidloo’s Anatomia humani
Corporis (1685) 187
Willem Frijhoff, Vrouw Schraders beroepsjournaal: overwegingen bij een
publikatie over arbeidspraktijk in het verleden 27
Willem Frijhoff, Medische beroepen en verzorgingspatroon in de Franse tijd:
een dwarsdoorsnede 92
Ton van Helvoort, Félix d’Hérelle en de controverse rond het Twort-d’Hérelle
Fenomeen in de jaren 1920: ultrafiltreerbaar virus of lytisch ferment 58
M.J. van Lieburg, De medische beroepsbevolking ten plattelande gedurende
de 19e eeuw. Een onderzoek betreffende het Beneden-Maasgebied
(1818-1865) 123
L.C. Palm, Antoni van Leeuwenhoeks reactie op Pieter Rabus’ problemen
met de wichelroede 1
H.A.M. Snelders, J.H. van ’t Hoffs theorie van de vaste oplossingen (1890)
49
JAARGANG 7, 1984
K. van Berkel, Descartes in debat met Voetius. De mislukte introductie van het
cartesianisme aan de Utrechtse universiteit (1639-1645) 4
P. Bockstaele, Het oudst bekende, gedrukte Nederlandse meetkundeboek:
Die waerachtige const der geometrien (1515) 79
H.J.M. Bos, Johan Frederik Hennert, wiskundige en filosoof te Utrecht aan het
eind der achttiende eeuw 19
Frans P.M. Francissen, Vroege Nederlandse bijdragen tot de kennis van
Ephemeropetra of eendagsvliegen 113
C.L. Hogardi, Frans Maurits Jaeger: een chemicus als historicus 183
A. de Knecht-van Eekelen, Abraham Pieter Fokker (1840-1906) en de
serumtherapie bij difterie 161
H.A.M. Snelders, De schei- en natuurkunde aan de Utrechtse universiteit
in de negentiende eeuw 32
H.A.M. Snelders, Het chemisch laboratorium ‘de Leeuwenbergh’ te Utrecht
(1845-1903) 129
B. Theunissen, A.G. Camper, Cuvier en het mosasaurusvraagstuk: een
case-study van Cuviers paleontologie 65
G. Vanpaemel, Jan Frans Thijsbaert (1736-1825) en de School voor
Experimentele Fysika te Leuven 172
R.P.W. Visser, De Utrechtse zoölogie rond 1900: van morfologie naar de
vergelijkende fysiologie 49
JAARGANG 6, 1983
K. van Berkel, De geschriften van Rudolf Snellius. Een bijdrage tot de
geschiedenis van het ramisme in Nederland 185
H. Beukers, De beginjaren van de microscopie aan de geneeskundige
faculteiten te Utrecht en Leiden 65
Marian Fournier, Hoofdlijnen van de microscopie in de negentiende eeuw 59
Willem Frijhoff, Wetenschap, beroep en status ten tijde van de Republiek:
de intellectueel 18
M.J. van Lieburg, De microscopie in het onderwijs van de klinische scholen
in Nederland (1824-1865) 82
M.J. van Lieburg, De genees- en heelkunde in de Noordelijke Nederlanden,
gezien vanuit de stedelijke en chirurgijnsgilde-ordonnanties van de
16e eeuw 169
C.A. Lindeboom, Anton de Heide als proefondervindelijk onderzoeker 121
D. de Moulin, Microscopie en kankerdiagnostiek in de eerste helft van de
negentiende eeuw 99
W.J. Mulder, Microscopische preparaten van de praktizerend geneesheer
G.J. Luchtmans 108
B. Theunissen, Theorie en praktijk van Cuviers Recherches sur les ossemens
fossiles 1
JAARGANG 5, 1982
K. van Berkel, Wetenschapsgeschiedenis en universiteitsgeschiedenis nieuwe stijl 89
H. Beukers, Mechanistische principes bij Franciscus dele Boë, Sylvius 6
J.P. van Dijk, Doodsoorzakenclassificaties van 1750 tot 1900 145
C. Hakfoort, Christian Wolff tussen cartesianen en newtonianen 27
G.T. Haneveld, Medische aspecten van de slag bij Doggersbank 78
A.M. Luyendijk-Elshout, Mechanicisme contra vitalisme: de school
van Herman Boerhaave en de beginselen van het leven 16
Joop Schopman, Wetenschap in bedrijf: ontwikkeling en organisatie van
het halfgeleideronderzoek binnen de N.V. Philips’ Gloeilampen-
Fabrieken (1930-1955) 158
J. Steendijk-Kuypers, De Hoornse geneeskundige genootschappen en hun
ijver ten aanzien van de vaccinatie in de 19de eeuw 105
G. Vanpaemel, Cartesiaanse en newtoniaanse natuurwetenschap aan de
Leuvense Artesfakulteit 39
JAARGANG 4, 1981
Marian Fournier, Jan Swammerdam en de 17e eeuwse microscopie 74
J.H.F. Kerp, Nicolaas Cornelis de Fremery (1770-1844) als palaeontoloog 119
G.A. Lindeboom, Jan Swammerdam als microscopist 87
W.J. Mulder, De “Anatomie Clastique” van Dr. L.T.J. Auzoux 133
J. Slenders, De Anatomische Les van Dr. Zacheus de Jager (1640) 159
H.A.M. Snelders, Het fysisch-chemisch werk van de Rotterdamse arts
Hendrik Willem Rouppe (1765-1816) 25
H.A.M. Snelders, Negentiende-eeuwse theorieën over de materie 168
F.A. Stemvers, Geslachtsziektenbestrijding 1850-1880 1
R.P.W. Visser, Theorie en praktijk van Swammerdams wetenschappelijke
methode in zijn entomologie 63
JAARGANG 3, 1980
K. van Berkel, Enige opmerkingen over de aard van de technische 123
innovatie in de Republiek rond 1600
H. Beukers, Het laboratorium van Sylvius 28
M.J. van Lieburg, De verpleegkundige literatuur in Nederland in de
19e eeuw 97
J. Steendijk-Kuypers, De geneeskundige school te Hoorn (1825-1865) 49
B. Theunissen, De briefwisseling tussen A.G. Camper en G. Cuvier 155
J.J. de Vries, De ontwikkeling van de inzichten in de grondwaterhydrologie
in Nederland rond de eeuwwisseling 1
B. Woelderink, Het bezoek van Simon Stevin aan Dantzig 178
JAARGANG 2, 1979
K. van Berkel, Spiegheling en daet bij Beeckman en Stevin 89
P. Bockstaele, Een onbekende arithmetica van Anthoni Smyters 45
J.G. van Cittert-Eymers, Joseph Mozes Son (1818-1884), een illuster
tandmeester te Utrecht 62
H. Deelstra, Het scheikundig onderwijs en onderzoek te Gent vóór de komst
van A. Kekulé in 1858 110
Marian Fournier, Spierkracht en mechanische gymnastiek 21
H.L. Houtzager, Dieren in Delft 52
Peter H. Kylstra, De educatieve functie van het Utrechts Universiteitsmuseum 15
M.J. van Lieburg, De dichter-medicus Daniël Jonctys (1611-1654),
zijn strijd tegen het bijgeloof en zijn relatie tot Johan van Beverwijck,
William Harvey en Daniël Sennert 137
A.M. Luyendijk-Elshout, Museum en Universiteit 7
J. Mac Lean, Pieter Leonard Rijke (1812-1899), promotor van het onderwijs
in de chemische technologie te Maastricht (1838-1844) 79
A.J.P. Raat, Enige voorwerpen uit de nalatenschap van Joan Gideon
Loten (1710-1789) 70
H.A.M. Snelders, Van naturaliënkabinet tot museum 1
H.A.M. Snelders, De chemische voordrachten van Willem de Loos
(circa 1770) 168
W. Veltheer, Het chirurgijnsgilde van Amersfoort 101
JAARGANG 1, 1978
J.M.W. Binneveld en M.J. van Lieburg, De ontwikkeling van de psychiatrische
therapie in het Rotterdamse krankzinnigengesticht (1800-1861) 95
R.E.O. Ekkart, De Harderwijkse Academie in de 18de eeuw 51
J. Heniger, Antoni van Leeuwenhoek en zijn diploma van de Royal Society 157
M.J. van Lieburg, De geneeskunde en natuurwetenschappen binnen de
Rotterdamse genootschappen uit de 18de eeuw 14,124
L.C. Palm, Antoni van Leeuwenhoek en de ontdekking der haarvaten 170
A.J.P. Raat, Mr. Edouard van Olden (1809-1869), verzamelaar voor het
Rijksmuseum van Natuurlijke Historie 68
P. Smit, Carolus Clusius in Pannonië 23
P. Smit, Nederlandse invloeden op het werk van Linnaeus 116
H.A.M. Snelders, Jeremias Benjamin Richter en Immanuel Kant 3
H.A.M. Snelders, Het ontstaan van de nieuwe chemische nomenclatuur 59